سوودەکانی ساوار – چەندین سودی بۆ لەش و تەندروستیت

ساوار جۆرێکە لە دانەوێڵەی دەوڵەمەندە بە چەندین توخم و سەرچاوەیەکی نایابی ڕیشاڵ و کانزاکانە. بزانە و سوودەکانی.

ئایا دەزانیت سوودە زۆرەکانی ساوار بۆ تەندروستی و جەستەت چین؟ با لەمانەی خوارەوەدا بیانناسین.

سوودەکانی ساوار

ساوار چییە؟
ساوار (بولگور) لە بنەڕەتدا گەنمەشامی وشککراوە دوای کوڵاندن و وردکردن و ڕشتن، و لە دێرزەمانەوە بەناوبانگ بووە لە نێو میسرییە کۆنەکاندا بە تایبەتی.

جۆرەکانی ساوار
ساوار سێ جۆری سەرەکی هەیە: ١.

ساوار ورد: کە لە کیببە و تەبولەدا بەکاردێت.
ساوار مامناوەند: کە لە بەرهەمهێنانی دانەوێڵەدا بەکاردێت.
ساوار درشت: کە وەک لە موجادەرا وەک بەدیلێک بۆ برنج بەکاردێت.
سوودەکانی bulgur
بەپێی بەها خۆراکییە بەرزەکانی بولگور، بە سوودی زۆری بۆ جەستەی مرۆڤ دادەنرێت، لەوانە:

1- سوودەکانی ساوار بۆ کۆئەندامی هەرس
ساوار بڕێکی زۆر ڕیشاڵی خۆراکی تێدایە، کە زۆر بەسوودە لە:

بەرەوپێشبردنی تەندروستی کۆئەندامی هەرس.
ئاسانکاری بۆ پرۆسەی هەرسکردن.
یارمەتی خۆپاراستن لە قەبزی و باوەڕپێکراو دەدات.
2- سوودەکانی ساوار لە دابەزاندنی کێشدا
بەهۆی ناوەڕۆکی ساوار کە دەوڵەمەندە بە ڕیشاڵی خۆراکی و وەک سەرچاوەی پرۆتین، ئەو:

یارمەتییەکی زۆر دەدات لە پرۆسەی پڕکردنەوەی گەدە لە ماوەیەکی کەمدا، هەروەها یارمەتیدەرە لە زیادکردنی هەستی تێربوون.
یارمەتی کەمکردنەوەی بڕی ئەو خۆراکانە دەدات کە دواتر دەخورێت، بەمەش ڕێژەی کالۆری کە دەچێتە ناو لەشەوە کەم دەبێتەوە.
بۆیە بولگور بەشدارە لە دابەزاندنی کێش ئەگەر لە رێجیمەکاندا بێت وەک بەدیلێکی تەندروست بۆ نیشاستەکانی تر، وەک: برنج، نانی سپی و مەعکەرۆنی.

3- سوودەکانی ساوار بۆ نەخۆشانی شەکرە
خواردنی بولگور وەک بەدیلێک بۆ نیشاستە سادەکان، وەک: برنج، مەعکەرۆنی، و نانی سپی، یارمەتیدەرە:

ڕێکخستنی ئاستی شەکری خوێن لە نەخۆشانی شەکرە بەهۆی زۆری ڕێژەی ڕیشاڵی خۆراکی.
کۆنتڕۆڵکردنی ئاستی ئەنسۆلین لە لەشدا.
4- سوودەکانی بولگور لە دابەزاندنی کۆلیسترۆڵ
توێژینەوە و توێژینەوەکان دەریانخستووە کە خواردنی کاربۆهیدراتی ئاڵۆز و دانەوێڵەی تەواو بە تایبەتی کە سەرچاوەیەکی بەرزی ڕیشاڵی خۆراکین، بەشدارە لە کەمکردنەوەی ڕێژەی کۆلیسترۆڵی زیانبەخش لە لەشدا، بە بەستنەوەی پێی و ڕزگارکردنی جەستە لێی، کە بەشدارە بۆ خۆپاراستن لە ڕەقبوونی خوێنبەرەکان و مەین و جەڵتەی مێشک.

5- سوودەکانی ساوار بۆ کۆئەندامی سوڕی خوێن
ناوەڕۆکی ساوار ئەو کانزایانەی کە سوودبەخشن بۆ تەندروستی دڵ و خوێنبەرەکان ئەوەیە کە وای لێدەکات ببێتە خۆراکێکی تەندروست و گونجاو بێت بۆ کۆئەندامی سوڕی خوێن، چونکە بولگور:

ئەو مەنگەنیز و پۆتاسیۆم و مەگنیسیۆم و کالیسیۆم و سۆدیۆم کە لە بولگوردا هەیە بەشدارن لە ڕێکخستنی لێدانی کارەبایی و دڵ و ڕێکخستنی پەستانی خوێنی خوێنبەرەکان.
بولگور کاریگەرە لە دابەزاندنی کۆلیسترۆڵی خوێن.
بەشدارە لە بەهێزکردنی بەهێزی دڵ و خوێنبەرەکان و پاراستنیان لە مەین.
سەرچاوەی ئاسنە، کە گرنگە بۆ دروستبوونی هیمۆگلۆبین لە خڕۆکە سپییەکانی خوێن و خۆپاراستن لە کەمخوێنی.
٦- سوودەکانی ساوار بۆ ئافرەتی دووگیان
گرنگی ساوار بۆ دووگیانی دەگەڕێتەوە بۆ ئەمانەی خوارەوە: ١.

سەرچاوەیەکی دەوڵەمەندە بە چەندین کانزا گرنگە بۆ گەشەکردنی کۆرپەلە و خانمی دووگیان، وەک: زینک، ئاسن، مەنگەنیز، و پۆتاسیۆم.
سەرچاوەیەکی نایابی ترشی فۆلیکە کە زۆر گرنگە لەبەر ئەم هۆکارانەی خوارەوە:
پاراستنی ئافرەتی دووگیان لە کەمخوێنی.
بەهێزکردنی بەرگری لەشی و بەرگری کۆرپەلەی.
پاڵپشتی کردنی گەشەی کۆرپەلە بەتایبەت خانەکانی کۆئەندامی دەمارەکانی.
پاراستنی کۆرپەلە لە کەموکوڕیەکانی بۆری دەمار کە لەوانەیە لە ئەنجامی کەمییەکەیەوە بێت.
ڕێژەی ڕیشاڵی خۆراکی ساوار یارمەتی ڕێگریکردن لە تووشبوون بە قەبزی یان باوەڕپێکراو دەدات لە خانمی دووگیان و هەرسکردنی بەرز دەکاتەوە.
7- سوودەکانی ساوار لە چارەسەرکردنی کەمخوێنیدا
ئاسن ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە دروستبوونی هیمۆگلۆبین کە بەشدارە لە بەرهەمهێنانی خڕۆکە سوورەکان و کەمییەکەی دەبێتە هۆی کەمخوێنی، هەروەها بۆ هەندێک ڤیتامین B وەک؛ ترشی فۆلیک (B9) و ترشی پانتۆتینیک، کە ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕن لە پرۆسەکانی میتابۆلیک و لە پێشخستنی کار و دروستبوونی خڕۆکە سوورەکانی خوێندا.

بەم شێوەیە دەوڵەمەندی بولگور لەم توخمانەدا وا دەکات کە خۆراکێکی گرنگ بێت دژی کەمخوێنی، هەروەها تەندروستی سیستەمی سووڕی خوێن بەرەوپێش دەبات.

By ئابوري نيوز